Lornetka astronomiczna TPL Giant 20x80 BaK-4 + statyw Camrock A370

Pytanie: Co znacz± liczby 10x25 / 10x50 / 7x50 / 20x60 / 20x80 / 8-20x50 / 10-30x50 podane przy nazwie lornetki?

Odpowied¼: Pierwsza liczba w zapisie 7x50 oznacza powiêkszenie k±towe (siedmiokrotne), za¶ druga - ¶rednicê obiektywów wyra¿on± w milimetrach. Zapis taki jak 8-20x50 czy 10-30x50 oznacza, ¿e mamy do czynienia z lornetk± z zoomem, czyli wyposa¿on± w uk³ad p³ynnej zmiany powiêkszenia, tu od 8 do 20 razy lub od 10 do 30 razy. 50 oznacza oczywi¶cie ¶rednicê obiektywów.

Pytanie: Czy w zestawie jest futera³ i pasek do powieszenia lornetki na szyi?

Odpowied¼: Tak, ka¿da lornetka posiada futera³ oraz pasek na szyjê, zazwyczaj tak¿e dekielki na obiektywy i okulary, chyba ¿e wyra¼nie napisano, ¿e nie posiada.

Pytanie: Jaki wp³yw ma powiêkszenie i ¶rednica obiektywów na obraz lornetki?

Odpowied¼: Im wiêksze powiêkszenie tym wiêksza dostrzegalno¶æ szczegó³ów, ale te¿ mniejsza jasno¶æ powierzchniowa obiektów. Dlatego je¿eli szukamy lornetki my¶liwskiej, powiêkszenie powinno wynosiæ miêdzy 7 a 10x, do ptaków i krajobrazów polecamy lornetki o powiêkszeniu miêdzy 7 a 12x, za¶ do obserwacji samolotów wybiera siê zazwyczaj lornetki o powiêkszeniach du¿ych, rzêdu 15-20x lub lornetki z zoomem.
Z kolei im wiêksza ¶rednica obiektywu tym wiêksza rozdzielczo¶æ lornetki i tym ja¶niejszy obraz, ale te¿ wiêksza waga i rozmiary lornetki, czasami wymagaj±ce statywu fotograficznego.

Pytanie: Nadal nie wiem na jak± lornetkê siê zdecydowaæ, chcê kupiæ uniwersaln± lornetkê o dobrych parametrach, ¿eby "du¿o by³o widaæ". Jak± wybraæ?

Odpowied¼: Najbardziej uniwersalne parametry lornetki to 10x50 i takie polecamy - charakteryzuj± siê dobr± dostrzegalno¶ci± i równocze¶nie jasno¶ci±, du¿ym polem widzenia i nie wymagaj± statywu.

Pytanie: Czy lepiej wybraæ lornetkê o sta³ym powiêkszeniu czy te¿ lornetkê z zoomem?

Odpowied¼: Lornetki z zoomem wyposa¿one s± w dodatkowy uk³ad optyczny pozwalaj±cy zmieniaæ powiêkszenie. W optyce czêsto "mniej znaczy wiêcej". Ka¿dy dodatkowy uk³ad optyczny, nie bêd±cy korektorem jednej z wad optycznych, zawsze wp³ywa ujemnie na jako¶æ obrazu. To tak jak z obiektywami fotograficznymi - najwy¿ej cenione s± te o sta³ej, nie te o zmiennej ogniskowej. Z drugiej strony lornetki z zoomem to wiêksza uniwersalno¶æ, bo przecie¿ nikt nie nosi z sob± 2-3 lornetek o ró¿nych powiêkszeniach.

Pytanie: Czy ta lornetka posiada szklane obiektywy czy mo¿e plastikowe?

Odpowied¼: Wszystkie porz±dne lornetki maj± ca³± optykê szklan±, gdy¿ jedynie szk³o mo¿e byæ szlifowane i polerowane na odpowiedni kszta³t, podczas gdy polimery ("plastiki") maj± dok³adno¶æ ograniczon± dok³adno¶ci± form.

Pytanie: Piszecie w specyfikacji o warstwach antyrefleksyjnych / antyodblaskowych, co to jest? Czy warstwy antyodblaskowe s± po to ¿eby nie by³o mnie widaæ czyli ¿eby lornetka nie dawa³a "odblasków" np. od S³oñca?

Odpowied¼: Warstwy antyrefleksyjne, zwane tak¿e antyodblaskowymi, s³u¿± zwiêkszeniu sprawno¶ci uk³adu optycznego, przyk³adowo lornetki, ale w zasadzie dowolnego innego urz±dzenia. Sprawno¶æ optyczna okre¶la ile procent z wi±zki wchodz±cej do uk³adu optycznego przechodzi przez uk³ad. Trzeba bowiem wiedzieæ, ¿e gdy ¶wiat³o pada na granicê dwóch o¶rodków optycznych, np. szk³o / powietrze, pewien u³amek wi±zki ulega odbiciu. Z codziennych do¶wiadczeñ wiemy, ¿e w szybie mo¿na siê przejrzeæ - w³a¶nie z tego powodu. Aby zminimalizowaæ straty, stosuje siê w³a¶nie warstwy antyrefleksyjne, dziêki którym wiêcej ¶wiat³a przechodzi przez granicê o¶rodków, a mniej siê odbija.
Warstwy antyrefleksyjne mog± byæ ró¿nego typu i ró¿nej klasy, czêsto to w³a¶nie one stanowi± o cenie najlepszych lornetek, których ca³kowita sprawno¶æ mo¿e osi±gaæ nawet 95%.
Warto wiedzieæ, ¿e warstwy antyrefleksyjne nak³ada siê je na powierzchnie optyczne elementów mikroskopów, teleskopów, lunet obserwacyjnych, celowników, obiektywów fotograficznych czy noktowizorów w tym samym celu, jak w przypadku lornetek.

Pytanie: Przy opisach lornetek piszecie o szkle pryzmatów, BK7 i BaK-4, o co chodzi?

Odpowied¼: Wiêkszo¶æ pryzmatów optycznych wykonuje siê ze szk³a BK-7 (borokrzemu) lub BaK-4 (kronu barowego). BAK-4 jest szk³em wy¿szej jako¶ci i daje ja¶niejsze i ostrzejsze obrazy. Jest tak¿e dro¿szym szk³em, stosowanym zazwyczaj w lornetkach z wy¿szej pó³ki. Warto zwróciæ na to uwagê zw³aszcza je¿eli szukamy lornetki do zastosowañ my¶liwskich i astronomicznych.

Pytanie: W opisie nie znalaz³em pewnych parametrów lornetek, które znalaz³em na innych stronach. Czy mogê siê dowiedzieæ jak± ta lornetka ma jasno¶æ i jak± ma sprawno¶æ zmierzchow±?

Odpowied¼: Dla przejrzysto¶ci opisu nie podajemy zazwyczaj parametrów wtórnych, które nie wnosz± dodatkowej informacji ni¿ podane. Mimo to parametry te mo¿na wyliczyæ samodzielnie:
• ¼renica wyj¶ciowa (ang. exit pupil) to obszar w okularze, w którym powstaje obraz; ¶rednica ¼renicy wyj¶ciowej równa jest stosunkowi ¶rednicy obiektywu przez powiêkszenie, np. dla lornetki 7x50 wynosi ona 50/7 = 7mm, dla lornetki 10x50: 50/10 = 5mm, za¶ dla lornetki 20x60: 60/20 = 3mm; parametr ten jest zazwyczaj podany w opisie
 
• jasno¶æ wzglêdna to inaczej kwadrat ¼renicy wyj¶ciowej (¼renica wyj¶ciowa: patrz wy¿ej); dla lornetki 10x50 ¼renica wyj¶ciowa wynosi 5, czyli jasno¶æ wynosi 25, analogicznie dla lornetki 7x50 jasno¶æ wynosi 50, dla lornetki 20x60 jasno¶æ wynosi 9 itp.
 
• sprawno¶æ zmierzchowa (ang. twilight factor) to kolejny wtórny parametr, na który lubi± zwracaæ uwagê nocni my¶liwi; jest ona równa pierwiastkowi kwadratowemu iloczynu powiêkszenia i ¶rednicy obiektywów; dysponuj±c zwyk³ym kalkulatorem szybko obliczymy ten parametr:
- dla lornetki 8x40: 17,9
- dla lornetki 7x50: 18,7
- dla lornetki 10x50: 22,4
- dla lornetki 20x60: 24,5

Pytanie: Szukam lornetki do astronomii, jak± wybraæ?

Odpowied¼: Na to pytanie nie mo¿na daæ prostej i krótkiej odpowiedzi. Lornetki astronomiczne to po prostu bardzo dobre lornetki. Oznacza to bardzo dobr± korekcjê wad optycznych (g³ównie aberracji chromatycznej i dystorsji na brzegach) i wysok± sprawno¶æ optyczn±. Z tych wzglêdów nie polecamy do astronomii lornetek z zoomem, mo¿e poza kilkoma wyj±tkami. Lornetka astronomiczna nie musi mieæ du¿ego powiêkszenia - od tego jest teleskop, by prowadziæ obserwacje przy du¿ych powiêkszeniach. Lornetka - zazwyczaj - powinna byæ porêczna, by móc j± zawsze zabraæ ze sob± wtedy, gdy nie mo¿emy zabraæ ze sob± teleskopu - wtedy wybieramy lornetki 7x50, 10x50 lub 15x70. Zazwyczaj, bo du¿e lornetki dedykowane do astronomii typu 20x80, 22x100 stanowi± osobn± klasê instrumentów optycznych, wymagaj±cych obserwacji ze statywu.
Dla pocz±tkuj±cego obserwatora lornetka astronomiczna s³u¿y poznawaniu nieba, kolorów gwiazd, wyszukiwaniu najja¶niejszych obiektów g³êbokiego nieba. Dla obserwatora zaawansowanego, du¿a lornetka to bardzo wydajne urz±dzenie do obserwacji komet, gwiazd zmiennych, mg³awic, gromad gwiazd, galaktyk.

Pytanie: Szukam lornetki na yacht / wycieczkê kajakow± / na ryby / na morze, jak± wybraæ?

Odpowied¼: Lornetka na wodê musi byæ wodoodporna, wype³niona azotem i powinna mieæ powiêkszenie 7-krotne, gdy¿ jedynie takie powiêkszenie gwarantuje jasny i stabilny obraz.

Pytanie: Szukam lornetki do obserwacji ptaków, czy powinienem nabyæ lornetkê o du¿ym powiêkszeniu (16x, 20x lub lornetkê z zoomem)?

Odpowied¼: Do obserwacji ptaków polecamy zazwyczaj lornetki o powiêkszeniu sta³ym ma³ym lub ¶rednim, tj. od 7 do 12 razy. Optymalny zestaw dla obserwatora ptaków to lornetka o powiêkszeniu sta³ym i luneta obserwacyjna z zoomem na statywie fotograficznym.