Zamówienia: kontakt@teleskopy.pl     Porady dot. sprzętu porady@teleskopy.pl
 
Telefon (pn - pt:   10 - 18, sb:  9 - 13) Infolinia: 0801 011 228   +48 22 374 31 40 (WAW)   22 374 06 07 (WAW)   531 531 707 (KRK)
 
Salony firmowe: Warszawa, ul. Solec 34b (pod mostem Poniatowskiego)    Kraków, ul. Dietla 69    Chorzów, ul. Katowicka 52

Porady optyczne i astronomiczne

Teleskopy z systemami GOTO i GPS (naprowadzania i śledzenia obiektów astronomicznych

pilot do teleskopu

Jednym z najbardziej rewolucyjnych udoskonaleń amatorskich obserwacji astronomicznych w ostatnich latach było wyposażenie teleskopów w skomputeryzowane systemy wyszukiwania i sterowania. Odpowiednio ustawiony teleskop można nakierować na dowolny obiekt na niebie kilkoma przyciśnięciami pilota sterującego lub wręcz klawiatury komputera. Systemu pozycjonowania i śledzenia obiektów nazywane są popularnie systemami GOTO (wym. gou tu:, dosłownie z ang. Idź do). Są niezwykle przydatne i popularne, choć dobry system GOTO nie jest tani.

Poniżej znajdziecie omówienie jak działają systemy GOTO, jakie mają możliwości i jakie są korzyści z ich stosowania. Na początku jednak warto zwrócić uwagę na jedną wadę systemów GOTO. Otóż tak jak są przydatne i wygodne, mogą prowadzić do pierwotnego lub wtórnego analfabetyzmu astronomicznego – po prostu wymagają jedynie minimalnej znajomości nieba i bywa, że użytkownicy oddani bez reszty systemom GOTO mają trudności ze wskazaniem i znalezieniem przez lornetkę podstawowych obiektów.

Systemy GOTO sprawiają, że obserwacje stają się prostsze. Jednak nie jest tak, że teleskop zrobi za nas wszystko. Najpierw należy go właściwie ustawić i zorientować względem nieba, a następnie wiedzieć co ma nam pokazać i opanować "klawiszologię" pilota. Nie jest tak, że stawiamy teleskop na otwartej przestrzeni i naciskamy JOWISZ.

Procedura orientacji teleskopu

Aby teleskop z systemem GOTO mógł precyzyjnie wskazywać na wybrany obiekt na niebie, należy do najpierw zorientować względem pozycji dwóch obiektów o znanych położeniach na niebie (dwóch gwiazd). Posiadając te informacje teleskop może już trafić w dowolny zadany punkt na niebie. Tak więc teleskop z systemem GOTO spyta Cię najpierw o informacje podstawowe, jak data, godzina i współrzędne geograficzne (które należy podać możliwie najdokładniej – przyda się system GPS typu nawigacji samochodowej lub w miarę dokładna mapa). To pozwoli teleskopowi na zgrubną orientację. Następnie teleskop wybiera automatycznie (zazwyczaj!) dwie JASNE gwiazdy widoczne w tym czasie na niebie w celu przeprowadzenia precyzyjnego pozycjonowania. Teleskop zacznie się obracać i gdy zatrzyma się, w szukaczu teleskopu powinieneś widzieć jasną gwiazdę. Teraz Twoja kolej: korzystając z pilota musisz przesunąć teleskop tak, by jasna gwiazda była w centrum pola widzenia OKULARU. Akceptujesz położenie gwiazdy i teraz teleskop znów zacznie się przemieszczać do pozycji drugiej wybranej gwiazdy, i znów należy powtórzyć procedurę ustawiania gwiazdy w centrum pola widzenia okularu. Posiadając położenie dwóch gwiazd teleskop jest zorientowany bardzo dokładnie i gotów do dalszej pracy.

Jeżeli nie masz pewności czy ustawiłeś w centrum pola widzenia właściwą gwiazdę pamiętaj, że szukana gwiazda będzie najjaśniejszą w polu widzenia szukacza teleskopu, więc najbardziej charakterystyczną w danym obszarze. W razie czego upewnij się z atlasem nieba lub obrotową mapką nieba w ręku.

Cała procedura orientacji teleskopu jest raczej prosta, jednak wymaga nieco praktyki. Jednak po opanowaniu pozwala na bardzo szybkie wyszukiwanie tysięcy obiektów przy pomocy pilota sterującego.

Na koniec dwie uwagi.
Po pierwsze, teleskopy z GOTO to nie tylko namierzanie obiektów, ale oczywiście także śledzenie już wyszukanych obiektów. Pamiętajmy, że wraz z obrotem Ziemi z zachodu na wschód, cała sfera niebieska obraca się ze wschodu na zachód z prędkością kątową 360° / 24h = 15° na godzinę = 1° w ciągu czterech minut. Kto obserwował teleskopem bez napędu (o GOTO nie wspominając) wie, że wymaga to ciągłej kompensacji ruchu obrotowego Ziemi.
Po wtóre, wiele produkowanych obecnie teleskopów z GOTO posiada wbudowany odbiornik GPS (Global Positioning System), pozwalający opuścić wstępny etap orientacji teleskopu, gdyż GPS dostarcza systemowi komputerowemu teleskopu zarówno datę i godzinę, jak i położenie z dokładnością do kilku metrów. Nadal jednak należy wspomóc teleskop przy precyzyjnej orientacji względem dwóch gwiazd, tak jak omówiono to wcześniej.

teleskop z systemem GOTO


      


 

Copyright © 2001-2010 teleskopy.pl