Pytanie: Co znaczą liczby 10x25 / 10x50 / 7x50
/ 20x60 / 20x80 / 8-20x50 / 10-30x50 podane przy nazwie lornetki?
Odpowiedź:
Pierwsza liczba w zapisie 7x50 oznacza powiększenie kątowe
(siedmiokrotne), zaś druga - średnicę obiektywów wyrażoną w milimetrach.
Zapis taki jak 8-20x50 czy 10-30x50 oznacza, że mamy do czynienia z
lornetką z zoomem, czyli wyposażoną w układ płynnej zmiany powiększenia,
tu od 8 do 20 razy lub od 10 do 30 razy. 50 oznacza oczywiście średnicę
obiektywów.
Pytanie: Czy w zestawie jest futerał i pasek do
powieszenia lornetki na szyi?
Odpowiedź:
Tak, każda lornetka posiada futerał oraz pasek na szyję, zazwyczaj także
dekielki na obiektywy i okulary, chyba że wyraźnie napisano, że
nie posiada.
Pytanie: Jaki wpływ ma powiększenie i średnica
obiektywów na obraz lornetki?
Odpowiedź:
Im większe powiększenie tym większa dostrzegalność szczegółów,
ale też mniejsza jasność powierzchniowa obiektów. Dlatego jeżeli szukamy
lornetki myśliwskiej, powiększenie powinno wynosić między 7 a 10x, do
ptaków i krajobrazów polecamy lornetki o powiększeniu między 7 a 12x,
zaś do obserwacji samolotów wybiera się zazwyczaj lornetki o
powiększeniach dużych, rzędu 15-20x lub lornetki z zoomem.
Z kolei im większa średnica obiektywu tym większa
rozdzielczość lornetki i tym jaśniejszy obraz, ale też większa waga i
rozmiary lornetki, czasami wymagające statywu fotograficznego.
Pytanie: Nadal nie wiem na jaką lornetkę się
zdecydować, chcę kupić uniwersalną lornetkę o dobrych parametrach, żeby
"dużo było widać". Jaką wybrać?
Odpowiedź:
Najbardziej uniwersalne parametry lornetki to 10x50 i takie polecamy -
charakteryzują się dobrą dostrzegalnością i równocześnie jasnością,
dużym polem widzenia i nie wymagają statywu.
Pytanie: Czy lepiej wybrać lornetkę o stałym
powiększeniu czy też lornetkę z zoomem?
Odpowiedź:
Lornetki z zoomem wyposażone są w dodatkowy układ optyczny pozwalający
zmieniać powiększenie. W optyce często "mniej znaczy więcej". Każdy
dodatkowy układ optyczny, nie będący korektorem jednej z wad optycznych,
zawsze wpływa ujemnie na jakość obrazu. To tak jak z obiektywami
fotograficznymi - najwyżej cenione są te o stałej, nie te o zmiennej
ogniskowej. Z drugiej strony lornetki z zoomem to większa uniwersalność,
bo przecież nikt nie nosi z sobą 2-3 lornetek o różnych powiększeniach.
Pytanie: Czy ta lornetka posiada szklane
obiektywy czy może plastikowe?
Odpowiedź:
Wszystkie porządne lornetki mają całą optykę szklaną, gdyż jedynie szkło
może być szlifowane i polerowane na odpowiedni kształt, podczas gdy
polimery ("plastiki") mają dokładność ograniczoną dokładnością form.
Pytanie: Piszecie w specyfikacji o warstwach
antyrefleksyjnych / antyodblaskowych, co to jest? Czy warstwy
antyodblaskowe są po to żeby nie było mnie widać czyli żeby lornetka nie
dawała "odblasków" np. od Słońca?
Odpowiedź:
Warstwy antyrefleksyjne, zwane także antyodblaskowymi, służą zwiększeniu
sprawności układu optycznego, przykładowo lornetki, ale w
zasadzie dowolnego innego urządzenia. Sprawność optyczna określa
ile procent z wiązki wchodzącej do układu optycznego przechodzi przez
układ. Trzeba bowiem wiedzieć, że gdy światło pada na granicę dwóch
ośrodków optycznych, np. szkło / powietrze, pewien ułamek wiązki ulega
odbiciu. Z codziennych doświadczeń wiemy, że w szybie można się
przejrzeć - właśnie z tego powodu. Aby zminimalizować straty, stosuje
się właśnie warstwy antyrefleksyjne, dzięki którym więcej światła
przechodzi przez granicę ośrodków, a mniej się odbija.
Warstwy
antyrefleksyjne mogą być różnego typu i różnej klasy, często to właśnie
one stanowią o cenie najlepszych lornetek, których całkowita sprawność
może osiągać nawet 95%.
Warto wiedzieć, że warstwy antyrefleksyjne
nakłada się je na powierzchnie optyczne elementów mikroskopów,
teleskopów, lunet obserwacyjnych, celowników, obiektywów fotograficznych
czy noktowizorów w tym samym celu, jak w przypadku lornetek.
Pytanie: Przy opisach lornetek piszecie o szkle
pryzmatów, BK7 i BaK-4, o co chodzi?
Odpowiedź:
Większość pryzmatów optycznych wykonuje się ze szkła BK-7 (borokrzemu)
lub BaK-4 (kronu barowego). BAK-4 jest szkłem wyższej jakości i daje
jaśniejsze i ostrzejsze obrazy. Jest także droższym szkłem, stosowanym
zazwyczaj w lornetkach z wyższej półki. Warto zwrócić na to uwagę
zwłaszcza jeżeli szukamy lornetki do zastosowań myśliwskich i
astronomicznych.
Pytanie: W opisie nie znalazłem pewnych
parametrów lornetek, które znalazłem na innych stronach. Czy mogę się
dowiedzieć jaką ta lornetka ma jasność i jaką ma sprawność
zmierzchową?
Odpowiedź:
Dla przejrzystości opisu nie podajemy zazwyczaj parametrów wtórnych,
które nie wnoszą dodatkowej informacji niż podane. Mimo to parametry te
można wyliczyć samodzielnie:
• źrenica wyjściowa (ang. exit pupil) to obszar w okularze,
w którym powstaje obraz; średnica źrenicy wyjściowej równa jest
stosunkowi średnicy obiektywu przez powiększenie, np. dla lornetki 7x50
wynosi ona 50/7 = 7mm, dla lornetki 10x50: 50/10 = 5mm, zaś dla lornetki
20x60: 60/20 = 3mm; parametr ten jest zazwyczaj podany w opisie
• jasność względna to inaczej kwadrat źrenicy wyjściowej
(źrenica wyjściowa: patrz wyżej); dla lornetki 10x50 źrenica wyjściowa
wynosi 5, czyli jasność wynosi 25, analogicznie dla lornetki 7x50
jasność wynosi 50, dla lornetki 20x60 jasność wynosi 9 itp.
• sprawność zmierzchowa (ang. twilight factor) to kolejny
wtórny parametr, na który lubią zwracać uwagę nocni myśliwi; jest ona
równa pierwiastkowi kwadratowemu iloczynu powiększenia i średnicy
obiektywów; dysponując zwykłym kalkulatorem szybko obliczymy ten
parametr:
- dla lornetki 8x40: 17,9
- dla lornetki 7x50: 18,7
- dla lornetki 10x50: 22,4
- dla lornetki 20x60: 24,5
Pytanie: Szukam lornetki do astronomii, jaką
wybrać?
Odpowiedź:
Na to pytanie nie można dać prostej i krótkiej odpowiedzi. Lornetki
astronomiczne to po prostu bardzo dobre lornetki. Oznacza to bardzo
dobrą korekcję wad optycznych (głównie aberracji chromatycznej i
dystorsji na brzegach) i wysoką sprawność optyczną. Z tych względów nie
polecamy do astronomii lornetek z zoomem, może poza kilkoma wyjątkami.
Lornetka astronomiczna nie musi mieć dużego powiększenia - od tego jest
teleskop, by prowadzić obserwacje przy dużych powiększeniach. Lornetka -
zazwyczaj - powinna być poręczna, by móc ją zawsze zabrać ze sobą wtedy,
gdy nie możemy zabrać ze sobą teleskopu - wtedy wybieramy lornetki 7x50,
10x50 lub 15x70. Zazwyczaj, bo duże lornetki dedykowane do astronomii
typu 20x80, 22x100 stanowią osobną klasę instrumentów optycznych,
wymagających obserwacji ze statywu.
Dla początkującego obserwatora
lornetka astronomiczna służy poznawaniu nieba, kolorów gwiazd,
wyszukiwaniu najjaśniejszych obiektów głębokiego nieba. Dla obserwatora
zaawansowanego, duża lornetka to bardzo wydajne urządzenie do obserwacji
komet, gwiazd zmiennych, mgławic, gromad gwiazd, galaktyk.
Pytanie: Szukam lornetki na yacht / wycieczkę
kajakową / na ryby / na morze, jaką wybrać?
Odpowiedź:
Lornetka na wodę musi być wodoodporna, wypełniona azotem i powinna mieć
powiększenie 7-krotne, gdyż jedynie takie powiększenie gwarantuje jasny
i stabilny obraz.
Pytanie: Szukam lornetki do obserwacji ptaków,
czy powinienem nabyć lornetkę o dużym powiększeniu (16x, 20x lub
lornetkę z zoomem)?
Odpowiedź:
Do obserwacji ptaków polecamy zazwyczaj lornetki o powiększeniu stałym
małym lub średnim, tj. od 7 do 12 razy. Optymalny zestaw dla obserwatora
ptaków to lornetka o powiększeniu stałym i luneta obserwacyjna z zoomem
na statywie fotograficznym.
